Người ta thường nói rằng mỗi vùng miền đều có một nét tính cách riêng: người miền Bắc kín đáo, cẩn trọng; người miền Nam năng động, cởi mở; còn người miền Tây thì chân chất, hiền hòa. Nhưng liệu điều đó có thật sự đúng? Hay chỉ là một “lời đồn” được truyền miệng qua bao thế hệ?
Vùng đất và sự hình thành tính cách
Có lẽ không phải tự dưng mà người ta nói con người mỗi vùng miền, mỗi tính cách khác nhau. Phải chăng chính điều kiện tự nhiên và khí hậu đã dần ảnh hưởng và định hình điều đó? Và nơi sông nước như miền Tây cũng không phải là ngoại lệ?
Miền Tây hay Tây Nam Bộ là một vùng đất được thiên nhiên ưu đãi mà hiếm nơi nào dọc dải đất hình chữ S có được. Những con sông lớn như sông Tiền, sông Hậu chia nhánh thành hàng trăm kênh rạch nhỏ, len lỏi khắp làng quê, tạo nên một mạng lưới chằng chịt. Chính dòng chảy ấy không chỉ mang phù sa bồi đắp cho đất đai thêm màu mỡ, mà còn nuôi dưỡng một nền văn hóa đặc trưng - văn hóa của sông nước, của con người nơi đây.
Từ bao đời nay, người dân miền Tây sống dựa vào con nước, từ việc trồng lúa, trồng cây ăn trái, đến đánh bắt cá tôm, tất cả đều gắn bó mật thiết với thiên nhiên.
Sông nước miền Tây góp phần tạo nên văn hóa rất riêng của vùng đất này
Chính nguồn tài nguyên dồi dào từ hải sản phong phú, vườn cây trái trĩu quả, đến những cánh đồng lúa bạt ngàn,… đã giúp cho cuộc sống nơi đây ít khắc nghiệt hơn nhiều vùng đất khác. Và khi cái ăn, cái mặc phần nào đó được thiên nhiên ban tặng, ưu đãi hơn, con người cũng trở nên an yên, hiền hòa, ít bon chen, toan tính hơn. Họ không quá đặt nặng chuyện hơn thua, mà coi trọng sự sẻ chia, tình làng nghĩa xóm.
con người miền Tây được ưu ái hơn về tài nguyên thiên nhiên
Thêm vào đó, việc sống giữa sông nước khiến người miền Tây hình thành tính cách phóng khoáng, bởi trong không gian mở, dòng sông rộng, bầu trời cao, khiến lòng người cũng rộng rãi theo. Họ dễ thích nghi với biến đổi, bởi mỗi mùa nước nổi lại mang đến những thử thách mới, nhưng cũng đem về những sản vật mới. Chính sự gắn bó với thiên nhiên đã rèn cho họ sự kiên nhẫn, sự chịu khó, nhưng đồng thời cũng tạo nên nét chân chất, thật thà.
Có lẽ vì thế mà người miền Tây thường được nhớ đến với hình ảnh: không toan tính, không cầu kỳ, mà sống mộc mạc, chân thành. Họ dễ dàng mở lòng với khách lạ, sẵn sàng mời chén trà, miếng bánh, như một cách thể hiện sự hiếu khách vốn đã ăn sâu vào máu thịt.
người miền Tây thường gắn liền với hình ảnh mộc mạc, chân thành
Chân chất như người miền Tây
Về với Vĩnh Long, rồi qua Cần Thơ, An Giang, chúng tôi có dịp được tiếp xúc với người miền Tây, bị cái chân chất, cái mộc mạc nhưng ngọt xớt của họ “hớp hồn”, làm ngà ngà say như uống ly thốt nốt sữa ngọt khay, thơm dịu vào ban sớm.
Ngôn ngữ mộc mạc, dễ thương
Người miền Tây thường nói năng bằng những từ ngữ giản dị, không cầu kỳ, không bóng bẩy. Câu chào của họ thường ngắn gọn, nhưng lại chứa đựng sự thân tình: “Cơm nước gì chưa?”, “Đi đâu đó cưng?”. Những câu nói tưởng chừng đơn giản ấy lại khiến người nghe thấy gần gũi, cảm nhận được sự quan tâm thật lòng.
Giọng nói miền Tây ngọt ngào, mềm mại, dễ nghe, dễ hiểu, không vòng vo, không kiểu cách. Chính sự mộc mạc trong ngôn ngữ đã phản ánh tính cách thật thà, thẳng thắn nhưng đầy tình cảm của con người nơi đây.
Thân thiện và hiếu khách
Ở An Giang, khi chúng tôi hỏi thăm đường của người dân. Dẫu đang bận bịu với công việc, họ vẫn nghỉ tay, chuyện trò và hướng dẫn nhiệt tình.
“Có gì không biết thì hỏi thèn kia!” - một chú lớn tuổi vui vẻ chỉ cho chúng tôi người để hỏi han chi tiết về đường sá. Khi nghe chúng tôi kể muốn thăm thú An Giang, khám phá nhiều hơn về miền Tây, chú hào hứng lắm, còn toan mời cả nhóm vào nhà uống chén trà, ăn bữa cơm.
Con người nơi đây không nghi ngại người lạ, không toan tính trong việc giúp đỡ mà coi đây là niềm vui, là việc đối đãi như với làng xóm.
Sự hiếu khách ấy không mang tính hình thức, mà xuất phát từ tấm lòng. Người miền Tây coi khách đến nhà như người thân, sẵn sàng chia sẻ những gì mình có, dù chỉ là chén trà nóng hay miếng bánh.
Giúp đỡ không nề hà
Khi ghé đến Chợ Lách (tỉnh Vĩnh Long) vào dịp cận Tết, chúng tôi quyết định ghé mua vài cây hoa để mang về chơi tết. Những tưởng chỉ là bán buôn thông thường, nhưng bà con nơi đây lại coi đó như một dịp để chia sẻ. Không chỉ tư vấn nhiệt tình, niềm nở, họ còn tận tình hướng dẫn cách chăm sóc cây, kể lại kinh nghiệm trồng trọt, như thể mỗi cây hoa khi được đưa đến tay người mua cũng là đang gửi kèm một phần vốn sống quý báu của con người nơi đây.
Nụ cười hiền hậu của các cô, các chú, các anh, chị ở Chợ Lách khiến chúng tôi cảm thấy bản thân không chỉ là người mua hàng, mà là những người bạn, người hàng xóm thân thiết..
Người miền Tây dễ thân, dễ quen, dễ chuyện trò và giúp đỡ khách từ nơi khác đến. Họ không nề hà, không tính toán. Đó là sự rộng rãi, là tấm lòng phóng khoáng được nuôi dưỡng từ cuộc sống gắn bó với thiên nhiên.
Phóng khoáng giữa sông nước
Ở Chợ Nổi Cái Răng (Cần Thơ), chúng tôi thấy rõ sự phóng khoáng của người miền Tây. Trên những chiếc ghe chở đầy trái cây, người bán vừa chèo, vừa cười nói, vừa mời khách mua hàng. Không có sự vội vã, không áp lực, chỉ có sự chân thành trong từng lời chào và từng món hàng trao tay.
Họ buôn bán nhưng không chỉ để kiếm sống, mà còn để giao lưu, để kết nối. Có lần, chúng tôi còn được mời ăn cơm ngay trên ghe. Đó là một bữa cơm giản dị với cá kho, canh chua, cơm trắng, nhưng đong đầy tình cảm.
Ngồi giữa dòng sông, ăn cùng họ, chúng tôi cảm nhận rõ sự phóng khoáng, sự cởi mở. Đó không chỉ là một bữa cơm, mà còn là một trải nghiệm văn hóa, một minh chứng cho sự chân chất của con người nơi đây.
Hiếu khách, hiền hậu, phóng khoáng - ba tính từ ấy đã khắc họa rõ nét con người miền Tây, và cũng chính là ba trải nghiệm mà chúng tôi đã cảm nhận được.
Sự chân chất ấy không chỉ làm nên vẻ đẹp của con người, mà còn góp phần tạo nên bản sắc riêng cho miền Tây sông nước - một vùng đất mộc mạc, gần gũi nhưng đầy sức sống.
Kết luận
“Người miền Tây chân chất” - tôi nghĩ quan niệm trên không mang tính tuyệt đối. Bởi dẫu có là đặc trưng do vùng đất, định hình phần nào tính cách thì cũng sẽ có sự khác biệt nhất định giữa người với người. Nhưng từ chuyến hành trình của mình, qua những con người mà tôi đã từng có cơ hội tiếp xúc, tôi nghĩ quan niệm trên chính xác đến 90%.
Và có lẽ, chính sự chân chất ấy đã khiến cho miền Tây trở thành vùng đất được yêu mến, không chỉ vì cảnh quan sông nước, vườn cây trĩu quả, chợ nổi tấp nập, mà còn vì những con người mộc mạc, hiếu khách, phóng khoáng và chân thành.
—-----
CREDIT:
- Photography: Luan Nguyen
- Content: Giang Huynh
- Design: Trung Huynh
