Nếu bạn từng nghĩ du lịch miền Tây chỉ có sông nước và chợ nổi, thì có một điểm đến sẽ làm thay đổi suy nghĩ của bạn. Đó chính là nhà cổ Bình Thủy - công trình kiến trúc cổ gần 150 năm tuổi, vẫn giữ gần như vẹn nguyên vẻ đẹp vốn có của mình.
Hãy cùng MLifeOn khám phá công trình đặc biệt này trong bài viết dưới đây.
Lịch sử và giai thoại - từ giao kèo đến gia tộc thịnh vượng
Nhà cổ Bình Thủy tọa lạc tại số 142/144 đường Bùi Hữu Nghĩa, phường Bình Thủy, cách trung tâm Cần Thơ khoảng 9km. Ngôi nhà vốn thuộc sở hữu của gia tộc họ Dương, được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX và đến nay đã gần 150 năm tuổi.
Nhà cổ Bình Thủy gần 150 năm tuổi
Theo lời kể của người dân địa phương, trong quá trình xây dựng, ông Dương Chấn Kỷ - chủ nhân của ngôi nhà, đã có một giao kèo đặc biệt với thầy Ba Nghĩa, người được gọi là “ông Lỗ Ban” miền Tây. Điều đặc biệt của giao kèo này nằm ở yêu cầu oái oăm của ông Kỷ: “Nhà phải đẹp, nhưng sau khi xây xong, tôi phải giàu lên.” Trước yêu cầu kỳ lạ này, thầy Ba Nghĩa không hề nao núng mà đáp lời: “Gia chủ giàu thì phần số tôi phải mạt.” Cuối cùng, để giao kèo được thực hiện, ông Kỷ đã cam kết chu cấp gạo và bạc cho thầy Ba cho đến mãn đời.
Dù thực hư câu chuyện chưa rõ, nhưng sau khi nhà cổ Bình Thủy được hoàn thiện, gia tộc họ Dương phất lên nhanh chóng là điều ai cũng thấy rõ.
sau khi ngôi nhà được hoàn thiện, gia tộc họ Dương phất lên nhanh chóng
Kiến trúc Đông - Tây giao hòa
Ngoài những giai thoại ly kỳ, nhà cổ Bình Thủy còn thu hút du khách ghé đến bởi đường lối kiến trúc nổi bật bởi sự giao thoa Đông - Tây.
Ngôi nhà được xây trên nền cao để tránh ngập - một đặc trưng thường thấy trong cách xây cất nhà của người miền Tây xưa. Kiến trúc bên trong của công trình là sự kết hợp Đông - Tây.
Bước vào bên trong nhà cổ Bình Thủy, bạn sẽ nhận ra ngay sự phá cách trong thiết kế: Ngôi nhà được chia thành năm gian thay vì ba gian như quy tắc truyền thống của nhà miền Tây. Không gian mở rộng ấy không chỉ tạo sự thoáng đãng mà còn thể hiện tư duy kiến trúc tiến bộ của gia chủ thời bấy giờ.
Nhà cổ Bình Thủy gồm 5 gian, tạo sự thoáng đãng. Đây cũng là sự phá cách so với các công trình cùng thời
Nền nhà được lát bằng loại gạch trầm đục nhập khẩu từ Pháp, mang lại cảm giác mát lạnh và cổ kính. Những cánh cửa vòm bằng gỗ được chạm khắc tinh xảo, nối liền giữa các gian nhà, tạo nên sự liên kết mềm mại giữa các không gian mà vẫn giữ được nét riêng biệt.
Nền nhà được lát gạch bông - đặc trưng của kiến trúc phương Tây
Phòng khách là nơi thể hiện rõ nhất sự giao thoa văn hóa Đông - Tây của công trình. Tại đây, bạn sẽ bắt gặp bộ bàn ghế kiểu Louis XV của Pháp, cùng chiếc đèn chùm cổ điển treo giữa trần nhà - tất cả đều toát lên vẻ sang trọng, quý phái của một thời vàng son.
bộ bàn ghế kiểu Louis XV của Pháp
Đi sâu hơn vào các gian khác, bạn sẽ thấy những món đồ mang đậm dấu ấn văn hóa Á Đông. Đó là bộ chén rượu cổ từ đời Minh Thanh, bộ bàn ghế cẩm thạch vân xanh được mang về từ Vân Nam, Trung Quốc, hay chiếc bình ngọc men xanh cao tới 1,2 mét, … mỗi món đồ ở đây đều được bài trí cân xứng, hài hòa, thể hiện gu thẩm mỹ tinh tế và sự trân trọng giá trị truyền thống của gia chủ.
bình ngọc men xanh cao 1,2m
Rất nhiều di vật có giá trị được lưu giữ tại nhà cổ Bình Thủy
Dù tiếp thu văn hóa phương Tây, khu thờ tự của nhà cổ Bình Thủy vẫn giữ nguyên nét thuần Việt. Qua đó có thể thấy được sự tinh tế của gia chủ: “Tiếp nhận cái mới, nhưng không đánh mất cái hồn của dân tộc”.
Có lẽ vì sở hữu nét kiến trúc đặc biệt như vậy nên nhà cổ Bình Thủy không chỉ là điểm đến thu hút du khách, mà còn là địa điểm được nhiều đoàn làm phim “chọn mặt gửi vàng” để làm bối cảnh cho nhiều bộ phim nổi tiếng như: “Người tình” (1992), “Những nẻo đường phù sa” (1995), “Người đẹp Tây Đô” (1996), “Nợ đời” (2004)…
Ghé thăm nhà cổ Bình Thủy bạn có thể thấy ở mỗi góc nhà, mỗi khung cửa đều mang dáng vẻ điện ảnh - vừa cổ kính, vừa sống động. Ngôi nhà đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều nghệ sĩ, nhà làm phim, nhà nghiên cứu, và cả những du khách muốn tìm lại một miền ký ức xưa.
Đến đây, bạn phải đi chầm chậm, ngắm thật kỹ từng chi tiết nhỏ, bởi mỗi viên gạch, mỗi cây cột đều đang kể chuyện.
Kết
Nhà cổ Bình Thủy không chỉ là công trình kiến trúc cổ, mà còn là một phần hồn của thành phố Cần Thơ - nơi quá khứ vẫn có thể được tìm về và cảm nhận một cách sống động, nơi văn hóa được gìn giữ qua từng thế hệ.
Nếu bạn có dịp đến miền Tây, hãy ghé thăm nhà cổ Bình Thủy. Không cần quá nhiều thời gian, chỉ cần một buổi chiều dạo quanh để thấy rằng: “Di sản không chỉ là thứ để ngắm, mà là để cảm.”
—--
CREDIT:
- Photography: Luan Nguyen
- Content: Giang Huynh
- Design: Phuong Nguyen
