Khám phá Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, công trình kiến trúc Đông Dương trăm năm tuổi giữa lòng thành phố. Tìm hiểu lịch sử dinh thự Hui Bon Hoa, không gian lưu giữ mỹ thuật Việt Nam và vẻ đẹp cổ điển mang đậm dấu ấn Sài Gòn xưa.

Giữa trung tâm đô thị hiện đại, Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh mang dáng vẻ của một công trình bước ra từ ký ức. Ẩn sau những con đường đông đúc của thành phố là tòa nhà gần một thế kỷ tuổi, nơi lưu giữ dấu tích Sài Gòn xưa qua kiến trúc, nghệ thuật và những lớp văn hóa còn hiện diện theo thời gian.

Những mảng tường vàng mang sắc Đông Dương, nền gạch hoa cũ, chiếc thang máy cổ và các chi tiết kiến trúc tinh xảo khiến không gian nơi đây vừa hoài niệm vừa trầm mặc. Từng góc nhỏ trong dinh thự cũ của gia tộc Hứa Bổn Hòa vẫn lưu lại hơi thở của một Sài Gòn xưa, nơi lịch sử và mỹ thuật cùng tồn tại trong cùng một không gian.

Công trình lưu giữ nhiều lớp văn hóa của thành phố qua từng giai đoạn phát triển, đồng thời mở ra góc nhìn rõ nét về hành trình hình thành mỹ thuật đô thị tại TP.HCM.

Từ dinh thự của gia tộc Hui Bon Hoa đến bảo tàng mỹ thuật

Công trình được khởi công vào năm 1929 và hoàn thành năm 1934 theo thiết kế của kiến trúc sư người Pháp Rivera. Đây từng là tư dinh của gia tộc Hui Bon Hoa, hay còn được người Sài Gòn xưa gọi là Chú Hỏa, một trong những gia đình giàu có và có ảnh hưởng lớn tại Nam Kỳ đầu thế kỷ XX.

Trong giai đoạn Sài Gòn phát triển mạnh về thương mại và giao thương quốc tế, tòa nhà trở thành biểu tượng cho sự thịnh vượng của tầng lớp thượng lưu đô thị. Kiến trúc đồ sộ cùng vị trí nằm giữa trung tâm thành phố khiến nơi đây từng được xem là một trong những dinh thự nổi bật bậc nhất Sài Gòn thời bấy giờ.

Năm 1987, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM chính thức được thành lập theo quyết định của UBND Thành phố Hồ Chí Minh. Sau thời gian sưu tầm và chuẩn bị hiện vật, bảo tàng mở cửa đón công chúng vào đầu thập niên 1990, trở thành một trong những trung tâm lưu trữ mỹ thuật lớn của cả nước.

Dù đã trải qua nhiều biến động lịch sử, công trình vẫn giữ gần như nguyên vẹn diện mạo cũ. Những mảng tường vàng, hành lang dài, hệ cửa gỗ và nền gạch hoa khiến nơi đây giống như một phần ký ức cũ vẫn còn hiện diện giữa đô thị ngày càng đổi khác.

Kiến trúc Đông Dương phủ màu thời gian

Điểm tạo nên dấu ấn riêng của Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh nằm ở phong cách Art Deco giao thoa giữa kiến trúc châu Âu và nét Á Đông. Công trình gây ấn tượng với những ô cửa vòm cao, cầu thang xoắn, lan can sắt uốn cùng hệ cửa kính lớn đặc trưng của kiến trúc Pháp đầu thế kỷ XX.

Giữa các đường nét phương Tây, công trình vẫn giữ nhiều chi tiết mang hơi hướng Á Đông như mái ngói âm dương, họa tiết gốm và hoa văn trang trí tinh xảo. Sự kết hợp ấy tạo nên vẻ đẹp vừa sang trọng vừa mềm mại, khác biệt với nhiều công trình cùng thời tại Sài Gòn.

Bên trong tòa nhà, nền gạch hoa cũ, hành lang rộng và gam màu vàng đặc trưng của kiến trúc Đông Dương vẫn được lưu giữ gần như nguyên vẹn. Đặc biệt, hệ thống thang máy bằng gỗ được thiết kế như một chiếc kiệu cổ Trung Hoa được xem là một trong những thang máy đầu tiên xuất hiện tại Sài Gòn lúc bấy giờ.

Khi ánh sáng từ các ô cửa lớn phủ khắp không gian, từng chi tiết kiến trúc hiện lên rõ nét, tạo cảm giác như đang bước vào một thước phim cũ. Chính vẻ đẹp ấy khiến bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ nghệ thuật mà còn trở thành điểm dừng chân được nhiều người yêu thích khi muốn cảm nhận nhịp sống đô thị của một thời đã qua.

Không gian nghệ thuật mang dấu ấn của thời gian

Bước qua cánh cửa của Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, cảm giác đầu tiên không đơn thuần là bước vào một không gian trưng bày nghệ thuật mà như tách khỏi nhịp sống ồn ào bên ngoài. Không gian bên trong yên tĩnh, rộng mở và mang vẻ đẹp đặc trưng của những công trình Đông Dương đầu thế kỷ XX.

Những hành lang dài, nền gạch hoa cũ, cầu thang xoắn cùng hệ cửa gỗ lớn vẫn được giữ gần như nguyên vẹn. Ánh sáng tự nhiên đi qua các ô cửa kính tạo nên nhiều lớp sáng tối khác nhau, làm nổi bật các chi tiết kiến trúc và chất liệu cũ của công trình.

Mỗi căn phòng trong bảo tàng đều mang một sắc thái riêng, vừa lưu giữ các tác phẩm nghệ thuật vừa gợi lại bầu không khí của một dinh thự Sài Gòn xưa. Tiếng bước chân vang nhẹ giữa không gian cao rộng cùng mùi gỗ cũ thoảng trong không khí khiến trải nghiệm tại đây trở nên chậm rãi và khác biệt hơn so với bên ngoài phố thị. 

Bảo tàng ngày nay đã trở thành điểm dừng chân được nhiều người yêu thích nhờ sự giao thoa giữa kiến trúc, lịch sử và mỹ thuật, lưu lại một lát cắt riêng của đô thị qua nhiều giai đoạn phát triển. 

Hành trình của mỹ thuật Việt Nam qua từng không gian trưng bày

Bên trong bảo tàng là hệ thống trưng bày trải dài từ mỹ thuật cổ truyền đến nghệ thuật hiện đại và đương đại. Hàng nghìn hiện vật và tác phẩm được lưu giữ tại đây mở ra nhiều góc nhìn về đời sống xã hội, con người và tư duy nghệ thuật Việt Nam qua từng thời kỳ.

Người xem có thể bắt gặp nhiều dòng tác phẩm khác nhau như tranh sơn dầu, tranh lụa, sơn mài hay tượng cổ, phản ánh rõ từng giai đoạn phát triển của mỹ thuật Việt Nam. Trong số đó có nhiều tác phẩm gắn với những tên tuổi quan trọng như Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Sáng và Bùi Xuân Phái, những nghệ sĩ đã góp phần định hình diện mạo mỹ thuật hiện đại Việt Nam.

Nhiều tác phẩm tại đây tái hiện đời sống lao động, khung cảnh chiến tranh, phố thị và sinh hoạt thường nhật qua từng giai đoạn lịch sử. Qua mỗi chất liệu và phong cách thể hiện, người xem cũng có thể cảm nhận được sự chuyển biến trong tư duy nghệ thuật của nhiều thế hệ họa sĩ Việt Nam.

Điểm dừng chân dành cho những ai yêu vẻ đẹp cũ của TP.HCM

Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay đã trở thành điểm dừng chân quen thuộc của nhiều du khách và người trẻ yêu kiến trúc, văn hóa. Giữa những tuyến phố nhộn nhịp, công trình mang đến một nhịp không gian chậm hơn, nơi người xem có thể cảm nhận rõ dấu vết của đô thị xưa qua từng chi tiết kiến trúc và các phòng trưng bày nghệ thuật. 

Với kiến trúc Đông Dương đặc trưng cùng bộ sưu tập mỹ thuật trải dài qua nhiều giai đoạn, nơi đây thu hút nhiều người đến tham quan, chụp ảnh và tìm lại vẻ đẹp của một TP.HCM cũ giữa nhịp sống hiện đại. 

--------------

CREDIT:

- Photography: Luan Nguyen 

- Content: Như Quyền

- Design: Phuong Nguyen