Sài Gòn vốn được biết đến là một thành phố trẻ trung, năng động, nhưng giữa nhịp sống hối hả ấy vẫn có những nơi lặng lẽ lưu giữ ký ức về cội nguồn dân tộc. Nổi bật trong đó là các đền thờ Vua Hùng, nơi người dân tìm đến để tưởng nhớ, bày tỏ lòng biết ơn đối với công ơn dựng nước của Quốc Tổ.
Hiện diện như những dấu lặng trong bản nhạc đô thị, những công trình này nhắc nhở chúng ta rằng: “Dù là hiện đại thì vẫn luôn có chỗ cho các giá trị truyền thống”.
Cội nguồn và dấu ấn ngàn đời
Nhắc đến các Vua Hùng là nhắc đến những vị vua đầu tiên đã đặt nền móng cho dân tộc Việt Nam, với nhà nước khởi dựng là Văn Lang. Nên người Việt từ ngàn đời nay luôn biết ơn và bày tỏ lòng thành kính của mình đối với các ngài bằng việc lập đền thờ để tưởng nhớ, dâng hương vào các dịp lễ lớn, đặc biệt là ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch) hằng năm. Đây là một ngày lễ vô cùng trọng đại, thời điểm để nhắc nhở người Việt ở khắp mọi miền rằng: “Dù đi đâu, làm gì, chúng ta đều chung một cội nguồn.”
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3
Nên giữa lòng Sài Gòn, trung tâm kinh tế, văn hóa sôi động bậc nhất cả nước, sự hiện diện của ba đền thờ Vua Hùng mang theo những ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Không chỉ là công trình kiến trúc, những đền thờ đó còn là minh chứng cho sự lan tỏa của truyền thống từ Đất Tổ Phú Thọ đến phương Nam. Việc đền thờ xuất hiện ngay giữa đô thị hiện đại chính là cách để nhắc nhở mỗi người về lịch sử của dân tộc Việt, giữ cho ký ức về cội nguồn luôn hiện hữu trong đời sống hôm nay.
Đền thờ ở Thảo Cầm Viên
Tọa lạc trong khuôn viên của Thảo Cầm Viên, Đền thờ Vua Hùng hiện lên như một dấu ấn lịch sử vô cùng đặc biệt.
Công trình được khởi công từ năm 1929, dưới thời Pháp thuộc, ban đầu đền thờ mang tên “Temple du Souvenir Annamite”, được dùng làm nơi tưởng niệm binh lính người Việt hy sinh trong Thế chiến I. Mãi cho đến năm 1956, khi tinh thần “uống nước nhớ nguồn” được khẳng định mạnh mẽ trong đời sống xã hội, công trình được chuyển đổi thành đền thờ Vua Hùng. Từ đó, nơi đây trở thành điểm đến linh thiêng để người dân phương Nam tưởng nhớ và bày tỏ lòng thành kính đối với Quốc Tổ, nối liền ký ức Đất Tổ Phú Thọ với miền Nam xa xôi.
Đền thờ mang phong cách cung đình Huế, với mái ngói nhiều tầng, các chi tiết rồng phượng chạm khắc tinh xảo. Chính sự kết hợp giữa kiến trúc truyền thống và không gian xanh của Thảo Cầm Viên đã tạo nên một tổng thể vừa uy nghiêm vừa gần gũi cho ngôi đền nơi đây.
Đền thờ ở Tao Đàn
Đền thờ Vua Hùng ở công viên Tao Đàn
Tọa lạc tại đường Trương Định, trong trong khuôn viên xanh mát của Công viên Tao Đàn, Đền tưởng niệm các Vua Hùng là một công trình nổi bật về văn hóa tâm linh của Sài Gòn.
Khác với đền thờ Vua Hùng tại Thảo Cầm Viên vốn được chuyển đổi từ công trình tưởng niệm, đền thờ ở Tao Đàn được xây dựng ngay từ đầu với mục đích thờ Quốc Tổ. Công trình được khởi công vào năm 1992, và chính thức hoàn thành sau 2 năm xây dựng. Đến 2011, nơi đây được trùng tu, mở rộng để đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng ngày càng lớn của người dân.
Mang phong cách truyền thống, đền nổi bật với cổng tam quan uy nghiêm, chính điện gồm ba gian thờ: Quốc Tổ Hùng Vương, Quốc Mẫu Âu Cơ và Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng đồng thời là ba biểu tượng lớn của lịch sử và tinh thần dân tộc Việt Nam. Trong khuôn viên đền, nổi bật là cột đá Thề mô phỏng di tích ở Phú Thọ, gợi nhắc lời thề son sắt của con cháu Lạc Hồng về sự đoàn kết và lòng trung thành với đất nước. Kiến trúc đền giản dị nhưng trang trọng, hài hòa với không gian nhiều cây xanh của công viên Tao Đàn, khiến nơi đây trở thành một điểm đến vừa gần gũi vừa thiêng liêng.
Cổng tam quan của đền thờ Vua Hùng ở công viên Tao Đàn
Đền thờ ở Thủ Đức
Đền thờ Vua Hùng ở Thủ Đức
Tọa lạc tại số 207/2 đường Võ Nguyên Giáp, phường Long Bình, TP.Thủ Đức, Đền thờ Vua Hùng nằm trong quần thể Công viên Lịch sử - Văn hoá Dân tộc (phường Long Bình) và được xem là công trình thờ Quốc Tổ có quy mô lớn nhất ở phía Nam.
đền thờ có quy mô rộng lớn
Khởi công từ cuối thập niên 1990 và được hoàn thiện qua nhiều giai đoạn, ngôi đền được quy hoạch trên diện tích rộng lớn, bao quanh là thiên nhiên thoáng đãng. Việc đặt công trình trên một ngọn đồi cao không chỉ tạo nên sự uy nghiêm, mà còn gợi nhắc đến không gian thiêng liêng gắn với vùng đất Tổ Phú Thọ, nơi khởi nguồn của dân tộc Việt.
Để đến được chính điện, du khách phải đi qua 107 bậc đá, tượng trưng cho 18 đời Vua Hùng và sự nối tiếp của các thế hệ con cháu Lạc Hồng (tương tự như đền Hùng ở Phú Thọ). Con đường dẫn vào đền được bao quanh bởi hàng tre xanh, gợi nhớ hình ảnh làng quê Việt cổ. Điểm nhấn nổi bật là Quảng trường Trống Đồng rộng gần 4.000 m2, nơi đặt chín cột đá lớn, cao 6m, tượng trưng cho sức mạnh và sự trường tồn của dân tộc. Những chi tiết kiến trúc này không chỉ mang tính thẩm mỹ, mà còn chứa đựng thông điệp về sự đoàn kết, bền bỉ và niềm tự hào dân tộc.
Có thể nói, công trình này chính là một phiên bản thu nhỏ của đền Hùng ở Phú Thọ.
hàng tre xanh gợi hình ảnh làng quê Việt
Nên vào mỗi dịp Giỗ Tổ, nơi đây trở thành điểm hội tụ của hàng nghìn người, từ học sinh, sinh viên đến các đoàn thể, cùng nhau dâng hương tưởng nhớ Quốc Tổ. Không gian rộng lớn, kiến trúc hùng vĩ và các biểu tượng văn hóa truyền thống đã biến nơi đây thành một điểm đến thu hút trong hành trình giáo dục lịch sử và lòng yêu nước cho thế hệ trẻ.
Kết
Ba đền thờ Vua Hùng ở Sài Gòn không chỉ là nơi dùng để tưởng nhớ, bày tỏ lòng biết ơn của người Việt đối với Quốc Tổ, mà còn là điểm hẹn văn hóa, tâm linh cho người dân và du khách. Mỗi công trình tuy mang trong mình những dấu ấn riêng về lịch sử, kiến trúc, nhưng đều chung một thông điệp: “Dù đi đâu, người Việt vẫn chung một cội nguồn.”
Nếu có dịp ghé Sài Gòn, bạn hãy thử tìm về một trong ba công trình trên để dâng hương, tưởng nhớ công lao dựng nước của các Vua Hùng. Vì đó không chỉ là hành trình tham quan, mà còn là hành trình trở về với chính mình, với lịch sử và truyền thống dân tộc.
—---
CREDIT:
- Photography: Tue Tran, Luan Nguyen
- Content: Giang Huynh
- Design: Phuong Nguyen
